Informacje o FOB, CIF oraz EXW – czyli transport morski z Chin w pigułce

Transport morski z Chin to najpopularniejszy sposób sprowadzania towarów z tego kraju. Atrakcyjne ceny sprawiają, że wielu początkujących importerów decyduje się na sprowadzanie towarów drogą morską. O czym warto wiedzieć, na co uważać i co powinno zwrócić nasz uwagę, zanim zdecydujemy się na transport morski z Chin?

Transport morski z Chin czyli FOB, CIF, rzadko EXW

Zasadniczym składnikiem transakcji oprócz ceny i specyfikacji towarowej są warunki transportu czyli określenie kto płaci za transport morski z Chin, a ściślej: jak koszty są dzielone między kontrahentów. W praktyce morskiej stosuje się dwa podstawowe warunki: CIF (Costs, Insurance and Freight) i FOB (Free on Board). Te groźne skróty należą do kategorii Incoterms, z których wykorzystuje się kilka, nie zawsze w pełni zgodnie z definicją. Mimo że nie są konieczne do sprawnego funkcjonowania spedytora w branży, definicji w wersji „akademickiej” można poszukać w Internecie, do czego zachęcamy.

FOB, czyli free on board

Transport morski z Chin w pigułce
Transport morski z Chin w pigułce

FOB – jak to działa? Nadawca czyli „nasz” Chińczyk pokrywa koszty dostawy towaru do portu wraz z kosztami ważenia kontenera, załadunku oraz formalnościami celnymi i portowymi. Oznacza to, że w przypadku kontenera znajdzie się on na burcie statku (stąd free on board), w przypadku drobnicy będzie ona dostarczona do magazynu konsolidacyjnego CFS. Dalszy transport i ryzyko leżą w gestii odbiorcy. Odbiorca płaci za fracht morski, wybiera przewoźnika morskiego i informuje o tym nadawcę. Na tej podstawie nadawca pobiera z terminala kontener armatora lub dowozi ładunek drobnicowy do wskazanego magazynu drobnicowego. Zdarza się, że Chińczycy starają się narzucić swojego przewoźnika, ze względu na lokalne układy lub wyczuwając brak doświadczenia u importera. Wtedy należy twardo trzymać się zasady płacę-wymagam-decyduję.

Wady i zalety FOB w transporcie z Chin:

Zalety – kontrola kosztów i procesu transportu, komunikacja z polskim spedytorem, z którym ustalana jest cena, kwestie operacyjne, celne etc. – całość procesu jest w jednym ręku . Możliwość konsultacji , wyjaśnienia wątpliwości, sprawdzenia dokumentów przed dotarciem ładunku do kraju. Oszczędność czasu, wysiłku i minimalizacja ryzyka w organizacji transportu. Generalnie większy komfort i bezpieczeństwo transakcji.
Wady – konieczność przebrnięcia przez jednorazowe procedury negocjacji ofert, komunikacji, składania zleceń i upoważnień. Przy barku regularnego wolumenu zdarza się, że cena frachtu jest nieco wyższa od oferty Chińczyka.

CIF, czyli Cost Insurance and Freight

Transport morski
Transport morski

CIF (CFR) – chiński nadawca wysyła towar płacąc i ponosząc ryzyko za transport morski z Chin do portu dostawy. Ładunek jest ubezpieczony polisą cargo. Najczęściej CIF Hamburg lub CIF Gdynia. Oznacza to, że kupujemy towar wraz z ubezpieczonym transportem. Od nadawcy dowiadujemy się, że w danym czasie i daną linią przypłynie kontener np. do Hamburga. Zdarza się , że taka informacja nie dociera , nie mamy również dokumentów i nie możemy się dogadać z Chińczykiem.

Na koniec okazuje się, że kontener stoi już w terminalu Burchardkai w Hamburgu od tygodnia, liczone są koszty demurrage a my nadal nie mamy b/l (bill of lading). W końcu agent linii z Hamburga przysyła fakturę za tzw. zwolnienie i inne tajemnicze koszty trudne do zweryfikowania i zwykle bardzo wysokie, szczególnie przy przesyłkach drobnicowych (LCL). To oczywiście czarny scenariusz, ale niejeden importer doświadczył takich sytuacji. Odmianą warunków CIF jest CFR (costs & freight) – analogiczne do CIF, ale bez ubezpieczenia cargo.

Jak każdy sposób transportu, CIF ma zalety i wady, które warto znać:

Zalety: – nie zaprzątamy sobie głowy transportem do momentu, gdy zbliża się wyładunek kontenera w porcie dostawy.
W niektórych przypadkach cena transportu morskiego wliczona w koszt towaru może być niższa niż przy pojedynczych frachtach FOB.

Wady – wspomniano już powyżej możliwe komplikacje wynikające z braku gestii i kontroli transportu. Wybór przewoźnika optymalny dla nadawcy może się okazać niekorzystny dla odbiorcy. Przed dotarciem do portu wskazany jest kontakt z polskim spedytorem, który zorganizuje obsługę portową i dostawę ładunku do odbiorcy – trudno jednak uniknąć wsparcia spedycji.

Exworks, czyli EXW

EXW – gestia i ryzyko transportu leży całkowicie po stronie odbiorcy od rampy magazynu nadawcy. EXW w „czystej” postaci obejmuje również odprawę celną eksportową, załadowanie i mocowanie ładunku w kontenerze . W imporcie z Chin tych warunków w praktyce się nie stosuje.

Dokumenty w transporcie morskim z Chin

Po zawarciu kontraktu, przed wysyłką towaru nadawca powinien wysłać fakturę proforma do odbiorcy. Zasadniczym dokumentem w transporcie morskim jest konosament czyli bill of lading, w skrócie B/L. Jest on drukowany przez agenta linii po wypłynięciu statku z portu załadunku. Konosament otrzymuje nadawca. Wysyła go kurierem do odbiorcy lub via bank jeśli stosowana jest akredytywa (l/c). Konosamentowi towarzyszy faktura invoice, specyfikacja załadunku packing list, certyfikat pochodzenia certificate of origin i ewentualnie inne dokumenty jak certyfikaty CE , fumigacji, polisa etc.

Oryginalny konosament drukowany zwykle w 3 egzemplarzach jest dokumentem uprawniającym do odbioru kontenera w porcie dostawy. Jako dokument wartościowy, potwierdzający prawo własności towaru zasługuje na równie staranną pieczę jak zasobny portfel . Dokumenty wysyłamy kurierem do spedytora. Inna popularna forma zwolnienia ładunku dla odbiorcy to tak zwany telex release, czyli nadawca daje dyspozycję zwolnienia kontenera dla odbiorcy do biura armatora w Chinach i nie wysyła oryginałów konosamentu do odbiorcy.

Reasumując, podstawowe niezbędne dokumenty to:

  1. Konosament (b/l) – konieczny do odbioru kontenera (zwolnienia),
  2. Faktura, specyfikacja załadunku – konieczne do odprawy celnej,
  3. Certyfikat pochodzenia – dla uzyskania preferencyjnej stawki celnej,
  4. Inne dokumenty – w zależności od specyfiki towaru i opakowania.

Inne kwestie formalne ważne przy transporcie kontenerów z Chin

Wiele zagadnień nie zostało poruszonych. Częste pytania to między innymi:

P: Dostawa via Hamburg czy via Gdynia?
O: Generalnie obowiązuje zasada via Hamburg jest szybciej ale drożej. W Hamburgu jest możliwość dokonania odprawy ostatecznej przez przedstawiciela fiskalnego i skorzystania z odroczonego terminu płatności VAT, co możliwe jest także w Gdyni, ale procedura jest utrudniona.

P: Czy stosować ubezpieczenie cargo?
O: Kalkulacja ryzyka to indywidualna sprawa klienta. Znaczna część ładunków pływa bez ubezpieczenia, korzystając z ograniczonej ochrony według warunków konosamentu. Warto nadmienić, że uzyskanie odszkodowania od armatora to żmudna i trudna procedura, ograniczona wartością kwotową na kg ładunku.

P: Rozładunek w porcie?
O: Jest kosztowny i stosuje się rzadko, zwykle przy bardzo ciężkich kontenerach. Kontener wymyślono po to, by uniknąć przeładunków towarów i związanych z tym kosztów i strat.

P: Dokumenty chyba płyną z ładunkiem lub ma je kapitan.
O: Nieprawdziwe historie z uporem powtarzane przez klientów.

P: Czy są kontenery 10ft, 30ft?
O: Nie ma w transporcie morskim.

P: A co będzie jeśli statek zatonie?
O: Nie mamy towaru…

Zlecamy transport morski z Chin, całej Azji oraz USA

Wybór spedytora poprzedzony jest negocjacją stawki a także ogólnym pozytywnym wrażeniem kontaktu i komfortu komunikacji z nim. Szczególnie ten drugi aspekt jest ważny w uzyskiwaniu bieżących informacji i rozwiązywaniu problemów. To poczucie współpracy z aktywnym partnerem a nie urzędnikiem kryjącym się za procedury i ważne, skądinąd przepisy. Wskazane jest, by spedytor miał własnego agenta w Chinach. Zlecenie transportu morskiego z Chin, a ściślej spedycji ładunku jest de facto momentem zawarcia umowy przewozu.

Zlecenie dla spedytora czyli buking powinien zawierać następujące informacje:

  • dokładne dane załadowcy,
  • koniecznie osobę i telefon kontaktowy w Chinach,
  • dane odbiorcy;
  • rodzaj, ilość, wagę ładunku;
  • termin gotowości do załadunku,
  • sposób transportu LCL lub FCL
  • rodzaj kontenera,
  • warunki transportu FOB,
  • potwierdzenie stawki,
  • port załadunku-port dostawy-adres dostawy,
  • miejsce odprawy celnej (w porcie lub przekaz do agencji w miejscu dostawy),
  • inne instrukcje np. ubezpieczenie ładunku polisą cargo.

Transport morski z Chin – zadanie dla doświadczonego spedytora

Na podstawie tych danych spedytor zleca transport i w imieniu zlecającego dogląda procedur przewozu, w tym dokumentów, terminów, organizuje odprawę importową i dostawę lądową kontenera. Ważne jest rozróżnienie odpowiedzialności spedytora od tak zwanej szczególnej staranności w wykonaniu usługi. Spedytorzy zwykle działają w oparciu o Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne. Warto zapoznać się z ich treścią. Zasadniczą rolą spedytora jest optymalny dobór podwykonawców i nadzorowanie procesu transportu, by w rezultacie zorganizować przewóz w możliwie najlepszej cenie i czasie dostawy, przy maksymalnym odciążeniu klienta od spraw proceduralnych i zabezpieczeniu jego interesów.
Można zaryzykować twierdzenie, że obecnie rynek spedycyjny w Polsce jest dojrzały i zapewnia klientom duży wybór i solidny serwis.

Zawsze odpowiadamy na merytoryczne i czasami mniej merytoryczne pytania klientów. Zapraszamy do współpracy!

SZYBKI KONTAKT

Nasi specjaliści czekają na kontakt z Twojej strony. Nie zwlekaj.

Tradycyjny kontakt ze spedytorem.
Pn. - Pt. w godz. 8:00 - 16:30

Telefon: +48 22 463 47 01
E-mail: transport@bbats.pl

Wyślij nam swoje dane, a nasz spedytor
skontaktuje się z Tobą!

[Głosów:1    Średnia:5/5]